Unit9
a1
| राज्य/केंद्रशासित प्रदेश कोड | भारत/राज्य/केंद्रशासित प्रदेश | कुल जनसख्या | राष्ट्रीय अंश (%) | घनत्व | दशकोय वृद्धि दर 2001-11 |
| भारत | 1210193422 | 100 | 382 | 17.64 | |
| 01 | जम्मू और कश्मीर | 12,548,926 | 1.04 | 124 | 23.71 |
| 02 | हिमाचल प्रदेश | 6,856,509 | 0.57 | 123 | 12.81 |
| 03 | पंजाब | 27,704,236 | 2.29 | 550 | 13.73 |
| 04 | चंडीगढ़ | 1,054,686 | 0.09 | 9,252 | 17.10 |
| 05 | उत्तराखंड | 10,116,752 | 0.84 | 189 | 19.17 |
| 06 | हरियाणा | 25,353,081 | 2.09 | 573 | 19.90 |
| 07 | दिल्ली | 16,753,235 | 1.38 | 11,297 | 20.96 |
| 08 | राजस्थान | 68,621,012 | 1.58 | 201 | 21.44 |
| 09 | उत्तर प्रदेश | 199,581,477 | 16.49 | 828 | 20.09 |
| 10 | बिहार | 103,804,637 | 8.58 | 1,102 | 25.07 |
| 11 | सिक्किम | 607,688 | 0.05 | 86 | 12.36 |
| 12 | अरुणाचल प्रदेश | 1,382,611 | 0.11 | 17 | 25.92 |
| 13 | नागालैंड | 1,980,602 | 0.11 | 119 | -0.47 |
| 14 | मणिपुर | 2,721,756 | 0.22 | 122 | 18.65 |
| 15 | मिजोरम | 1,091,014 | 0.09 | 52 | 22.78 |
| 16 | त्रिपुरा | 3,671,032 | 0.30 | 350 | 14.75 |
| 17 | मेंधालय | 2,964,007 | 0.24 | 132 | 27.82 |
| 18 | असम | 31,169,272 | 2.58 | 397 | 16.93 |
| 19 | पश्चिम बंगाल | 91,347,736 | 7.55 | 1,029 | 13.93 |
| 20 | झारखंड | 32,966,238 | 2.72 | 414 | 22.34 |
| 21 | ओडिशा | 41,947,358 | 3.47 | 269 | 13.97 |
| 22 | छत्तीसगढ़ | 25,540,196 | 2.11 | 189 | 22.59 |
| 23 | मध्य प्रदेश | 72,597,565 | 6.00 | 236 | 20.30 |
| 24 | गुजरात | 60,383,628 | 4.99 | 308 | 19.17 |
| 25 | दमन और दीव | 242,911 | 0.02 | 2,169 | 53.54 |
| 26 | दादरा और नगर हवेली | 342,853 | 0.03 | 698 | 55.50 |
| 27 | महाराष्ट्र | 112,372,972 | 9.29 | 365 | 15.99 |
| 28 | आंध्र प्रदेश | 84,665,533 | 7.00 | 308 | 11.10 |
| 29 | कर्नाटक | 61,130,704 | 5.05 | 319 | 15.67 |
| 30 | गोवा | 1,457,723 | 0.12 | 394 | 8.17 |
| 31 | लक्ष्ट्रीप | 64,429 | 0.01 | 2,013 | 6.23 |
| 32 | केरल | 33,387,677 | 2.76 | 859 | 4.86 |
| 33 | तमिलनाडु | 72,138,958 | 5.96 | 555 | 15.60 |
| 34 | पुदुच्चेरी | 1,244,464 | 0.10 | 2,598 | 27.72 |
| 35 | अंडमान और निकोबार द्वीप समूह | 379,944 | 0.03 | 46 | 6.68 |
| दशक | अशोधित जन्म दर प्रति 1000 | अशोधित मृत्यु दर प्रति 1000 | प्राकृतिक वृद्धि दर (प्रति 1000) |
| 1901 - 1911 | 49.2 | 42.6 | 6.6 |
| 1911 - 1921 | 48.1 | 47.2 | 0.9 |
| 1921 - 1931 | 46.4 | 36.2 | 10.2 |
| 1931 - 1941 | 45.9 | 37.2 | 8.7 |
| 1941 - 1951 | 39.9 | 27.4 | 12.5 |
| 1951 - 1961 | 41.7 | 22.8 | 18.9 |
| 1961 - 1971 | 41.1 | 19.0 | 22.1 |
| 1971 - 1981 | 37.2 | 15 | 22.2 |
| 1981 - 1991 | 29.5 | 9.8 | 19.7 |
| 1991 - 2001 | 25.4 | 8.4 | 17 |
| 2001 - 2011* | 21.8 | 7.1 | 14.7 |
| राज्य/केंद्रशासित प्रदेश कोड | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश | जनसंख्या | नगरीय जनसंख्या का % | |
| ग्रामीण | नगरीय | |||
| भारत | 833087662 | 377,105,760 | 31.16 | |
| 01 | जम्मू और कश्मीर | 9,134,820 | 3,414,106 | 27.21 |
| 02 | हिमाचल प्रदेश | 6,167,805 | 688,704 | 10.04 |
| 03 | पंजाब | 17,316,800 | 10,387,436 | 37.49 |
| 04 | चंडीगढ़ | 29,004 | 1,025,682 | 97.25 |
| 05 | उत्तराखंड | 7,025,583 | 3,091,169 | 30.55 |
| 06 | हरियाणा | 16,531,493 | 8,821,588 | 34.79 |
| 07 | दिल्ली | 419,319 | 16,333,916 | 97.50 |
| 08 | राजस्थान | 51,540,236 | 17,080,776 | 24.89 |
| 09 | उत्तर प्रदेश | 155,111,022 | 44,470,455 | 22.28 |
| 10 | बिहार | 92,075,028 | 11,729,609 | 11.30 |
| 11 | सिक्क्रम | 455,962 | 151,726 | 24.97 |
| 12 | अरुणाचल प्रदेश | 1,069,165 | 313,446 | 22.67 |
| 13 | नागालैंड | 1,406,861 | 573,741 | 28.97 |
| 14 | मणिपुर | 1,899,624 | 822,132 | 30.21 |
| 15 | मिजोरम | 529,037 | 561,977 | 51.51 |
| 16 | त्रिपुरा | 2,710,051 | 960,981 | 26.18 |
| 17 | मेघालय | 2,368,971 | 595,036 | 20.08 |
| 18 | असम | 26,780,516 | 4,388,756 | 14.08 |
| 19 | पश्चिम बंगाल | 62,213,676 | 29,134,060 | 31.89 |
| 20 | झारखंड | 25,036,946 | 7,929,292 | 24.05 |
| 21 | ओडिशा | 34,951,234 | 6,996,124 | 16.68 |
| 22 | छत्तीसगढ़ | 19,603,658 | 5,936,538 | 23.24 |
| 23 | मध्य प्रदेश | 52,537,899 | 20,059,666 | 27.63 |
| 24 | गुजरात | 34,670,817 | 25,712,811 | 42.58 |
| 25 | दमन और दीव | 60,331 | 182,580 | 75.16 |
| 26 | दादरा और नगर हवेली | 183,024 | 159,829 | 46.62 |
| 27 | महाराष्ट्र | 61,545,441 | 50,827,531 | 45.23 |
| 28 | आंध्र प्रदेश | 56,311,788 | 28,353,745 | 33.49 |
| 29 | कर्नीटक | 37,552,529 | 23,578,175 | 38.57 |
| 30 | गोवा | 551,414 | 906,309 | 62.17 |
| 31 | लक्षद्वीप | 14,121 | 50,308 | 78.08 |
| 32 | केरल | 17,455,506 | 15,932,171 | 47.72 |
| 33 | तमिलनाडु | 37,189,229 | 34,949,729 | 48.45 |
| 34 | पुदुच्चेरी | 394,341 | 850,123 | 68.31 |
| 35 | अंडमान और निकोबार द्वीप समूह | 244,411 | 135,533 | 35.67 |

| राज्य/केंद्रशासित | हिंदू | मुस्लिम | ईसाई | सिख | बौढ्ट्र | जैन | अन्य धर्म | धर्म ज्ञात नहीं |
| जम्मू और कश्मीर | 28.44 | 68.31 | 0.28 | 1.87 | 0.90 | 0.02 | 0.01 | 0.16 |
| हिमाचल प्रदेश | 95.17 | 2.18 | 0.18 | 1.16 | 1.15 | 0.03 | 0.01 | 0.12 |
| पंजाब | 38.49 | 1.93 | 1.26 | 57.69 | 0.12 | 0.16 | 0.04 | 0.32 |
| चंडीगढ़ | 80.78 | 4.87 | 0.83 | 13.11 | 0.11 | 0.19 | 0.02 | 0.10 |
| उत्तराखंड | 82.97 | 13.95 | 0.37 | 2.34 | 0.15 | 0.09 | 0.01 | 0.12 |
| हरियाणा | 87.46 | 7.03 | 0.20 | 4.91 | 0.03 | 0.21 | 0.01 | 0.17 |
| दिल्ली | 81.68 | 12.86 | 0.87 | 3.40 | 0.11 | 0.99 | 0.01 | 0.08 |
| राजस्थान | 88.49 | 9.07 | 0.14 | 1.27 | 0.02 | 0.91 | 0.01 | 0.10 |
| उत्तर प्रदेश | 79.73 | 19.26 | 0.18 | 0.32 | 0.10 | 0.11 | 0.01 | 0.29 |
| बिहार | 82.69 | 16.87 | 0.12 | 0.02 | 0.02 | 0.02 | 0.01 | 0.24 |
| सिक्किम | 57.76 | 1.62 | 9.91 | 0.31 | 27.39 | 0.05 | 2.67 | 0.30 |
| अरुणाचल प्रदेश | 29.04 | 1.95 | 30.26 | 0.24 | 11.77 | 0.06 | 26.20 | 0.48 |
| नागालैंड | 8.75 | 2.47 | 87.93 | 0.10 | 0.34 | 0.13 | 0.16 | 0.12 |
| मणिपुर | 41.39 | 8.40 | 41.29 | 0.05 | 0.25 | 0.06 | 8.19 | 0.38 |
| मिजोरम | 2.75 | 1.35 | 87.16 | 0.03 | 8.51 | 0.03 | 0.07 | 0.09 |
| त्रिपुरा | 83.40 | 8.60 | 4.35 | 0.03 | 3.41 | 0.02 | 0.04 | 0.14 |
| मेघालय | 11.53 | 4.40 | 74.59 | 0.10 | 0.33 | 0.02 | 8.71 | 0.32 |
| असम | 61.47 | 34.22 | 3.74 | 0.07 | 0.18 | 0.08 | 0.09 | 0.16 |
| पश्चिम बंगाल | 70.54 | 27.01 | 0.72 | 0.07 | 0.31 | 0.07 | 1.03 | 0.25 |
| झारखंड | 67.83 | 14.53 | 4.30 | 0.22 | 0.03 | 0.05 | 12.84 | 0.21 |
| ओडिशा | 93.63 | 2.17 | 2.77 | 0.05 | 0.03 | 0.02 | 1.14 | 0.18 |
| छत्तीसगढ़ | 93.25 | 2.02 | 1.92 | 0.27 | 0.28 | 0.24 | 1.94 | 0.09 |
| मध्य प्रदेश | 90.89 | 6.57 | 0.29 | 0.21 | 0.30 | 0.78 | 0.83 | 0.13 |
| गुजरात | 88.57 | 9.67 | 0.52 | 0.10 | 0.05 | 0.96 | 0.03 | 0.10 |
| दमन व दीव | 90.50 | 7.92 | 1.16 | 0.07 | 0.09 | 0.12 | 0.03 | 0.10 |
| वादरा और नगर हवेली | 93.93 | 3.76 | 1.49 | 0.06 | 0.18 | 0.35 | 0.09 | 0.14 |
| महाराष्ट्र | 79.83 | 11.54 | 0.96 | 0.20 | 5.81 | 1.25 | 0.16 | 0.25 |
| आंध्र प्रदेश | 88.46 | 9.56 | 1.34 | 0.05 | 0.04 | 0.06 | 0.01 | 0.48 |
| कर्नाटक | 84.00 | 12.92 | 1.87 | 0.05 | 0.16 | 0.72 | 0.02 | 0.27 |
| गोआ | 66.08 | 8.33 | 25.10 | 0.10 | 0.08 | 0.08 | 0.02 | 0.21 |
| लक्ष्ठीप | 2.77 | 96.58 | 0.49 | 0.01 | 0.02 | 0.02 | 0.01 | 0.10 |
| केरल | 54.73 | 26.56 | 18.38 | 0.01 | 0.01 | 0.01 | 0.02 | 0.26 |
| तमिलनाडु | 87.58 | 5.86 | 6.12 | 0.02 | 0.02 | 0.12 | 0.01 | 0.26 |
| पुदुच्चेरी | 87.30 | 6.05 | 6.29 | 0.02 | 0.04 | 0.11 | 0.01 | 0.17 |
| अंडमान और निकोबार | 69.45 | 8.52 | 21.28 | 0.34 | 0.09 | 0.01 | 0.15 | 0.18 |
| राज्य/केंद्रशासित प्रदेश | श्रम सहभागिता दर (%) | कृषक | कुल श्रमिको का प्रतिशत अंश | कृषि मजदूर | कुल श्रमिको का प्रतिशत अंश | घरेलू उद्योग श्रमिक | कुल श्रमिको का प्रतिशत अंश | अन्य श्रमिक | कुल श्रमिको का प्रतिशत अंश |
| भारत | 39.8 | 11,86,92,640 | 24.6 | 14,43,29,833 | 30 | 1,83,36,307 | 3.8 | 20,03,84,531 | 41.6 |
| जम्मू और कश्मीर | 34.5 | 12,45,316 | 28.8 | 5,47,705 | 12.7 | 1,72,586 | 4 | 23,57,106 | 54.5 |
| हिमाचल प्रदेश | 51.9 | 20,62,062 | 57.9 | 1,75,038 | 4.9 | 58,719 | 1.6 | 12,63,603 | 35.5 |
| पंजाब | 35.7 | 19,34,511 | 19.5 | 15,88,455 | 16 | 3,85,960 | 3.9 | 59,88,436 | 60.5 |
| चंडीगढ़ | 38.3 | 2,578 | 0.6 | 1,687 | 0.4 | 4,799 | 1.2 | 3,95,072 | 97.8 |
| उत्तराखंड | 38.4 | 15,80,423 | 40.8 | 4,03,301 | 10.4 | 1,14,312 | 3 | 17,74,239 | 45.8 |
| हरियाणा | 35.2 | 24,80,801 | 27.8 | 15,28,133 | 17.1 | 2,62,280 | 2.9 | 46,45,294 | 52.1 |
| दिल्ली | 33.3 | 33,398 | 0.6 | 39,475 | 0.7 | 1,81,852 | 3.3 | 53,32,324 | 95.4 |
| राजस्थान | 43.6 | 1,36,18,870 | 45.6 | 49,39,664 | 16.5 | 7,20,573 | 2.4 | 1,06,07,148 | 35.5 |
| उत्तर प्रदेश | 32.9 | 1,90,57,888 | 29 | 1,99,39,223 | 30.3 | 38,98,590 | 5.9 | 2,29,19,014 | 34.8 |
| बिहार | 33.4 | 71,96,226 | 20.7 | 1,83,45,649 | 52.8 | 14,11,208 | 4.1 | 77,71,904 | 22.4 |
| सिक्किम | 50.5 | 1,17,401 | 38.1 | 25,986 | 8.4 | 5,143 | 1.7 | 1,59,608 | 51.8 |
| अरुणाचल प्रदेश | 42.5 | 3,02,723 | 51.5 | 36,171 | 6.2 | 8,365 | 1.4 | 2,40,398 | 40.9 |
| नागालैंड | 49.2 | 5,37,702 | 55.2 | 62,962 | 6.5 | 22,838 | 2.3 | 3,50,620 | 36 |
| मणिपुर | 45.1 | 4,57,891 | 39.5 | 1,11,061 | 9.6 | 89,495 | 7.7 | 5,00,606 | 43.2 |
| मिजोरम | 44.4 | 2,29,603 | 47.2 | 41,787 | 8.6 | 7,852 | 1.6 | 2,07,463 | 42.6 |
| त्रिपुरा | 40 | 2,95,947 | 20.1 | 3,53,618 | 24.1 | 41,496 | 2.8 | 7,78,460 | 53 |
| मेघालय | 40 | 4,94,675 | 41.7 | 1,98,364 | 16.7 | 20,488 | 1.7 | 4,72,092 | 39.8 |
| असम | 38.4 | 40,61,627 | 33.9 | 18,45,346 | 15.4 | 4,91,321 | 4.1 | 55,71,396 | 46.5 |
| पश्चिम बंगाल | 38.1 | 51,16,668 | 14.7 | 1,01,88,842 | 29.3 | 24,64,124 | 7.1 | 1,69,86,701 | 48.9 |
| झारखंड | 39.7 | 38,14,832 | 29.1 | 44,36,052 | 33.9 | 4,55,162 | 3.5 | 43,92,228 | 33.5 |
| ओडिशा | 41.8 | 41,03,989 | 23.4 | 67,39,993 | 38.4 | 7,83,080 | 4.5 | 59,14,527 | 33.7 |
| छत्तीसगढ़ | 47.7 | 40,04,796 | 32.9 | 50,91,882 | 41.8 | 1,87,631 | 1.5 | 28,95,916 | 23.8 |
| मध्य प्रदेश | 43.5 | 89,44,439 | 31.2 | 1,21,92,267 | 38.6 | 9,59,259 | 3 | 85,78,168 | 27.2 |
| गुजरात | 41 | 54,47,500 | 22 | 68,39,415 | 27.6 | 3,43,999 | 1.4 | 1,21,36,833 | 49 |
| दमन और दीव | 49.9 | 2,316 | 1.9 | 772 | 0.6 | 684 | 0.6 | 1,17,499 | 96.9 |
| दादरा और नगर हवेली | 45.7 | 28,164 | 17.9 | 17,799 | 11.3 | 2,195 | 1.4 | 1,09,003 | 69.4 |
| महाराष्ट्र | 44 | 1,25,69,373 | 25.4 | 1,34,86,140 | 27.3 | 12,25,426 | 2.5 | 2,21,46,939 | 44.8 |
| आंध्र प्रदेश | 46.6 | 64,91,522 | 16.5 | 1,69,67,754 | 43 | 14,39,137 | 3.7 | 1,45,24,493 | 36.8 |
| कर्नीटक | 45.6 | 65,80,649 | 23.6 | 71,55,963 | 25.7 | 9,13,227 | 3.3 | 1,32,22,758 | 47.4 |
| गोवा | 39.6 | 31,354 | 5.4 | 26,760 | 4.6 | 14,708 | 2.5 | 5,04,426 | 87.4 |
| लक्ष्ठीप | 29.1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 264 | 1.4 | 18,489 | 98.6 |
| केरल | 34.8 | 6,70,253 | 5.8 | 13,22,850 | 11.4 | 2,73,022 | 2.3 | 93,52,938 | 80.5 |
| तमिलनाडु | 45.6 | 42,48,457 | 12.9 | 96,06,547 | 29.2 | 13,64,893 | 4.2 | 1,76,64,784 | 53.7 |
| पुरुच्चेरी | 35.7 | 12,099 | 2.7 | 68,391 | 15.4 | 7,892 | 1.8 | 3,56,586 | 80.1 |
| अंडमान एवं निकोबार ढीप समूह | 40.1 | 16,567 | 10.9 | 4,781 | 3.1 | 3,727 | 2.4 | 1,27,460 | 83.6 |

| प्रतिवेदित क्षेत्र | 1950-51(मिलियन हैक्टेयर) | प्रतिशत | 2019-20(मिलियन हैक्टेयर) | प्रतिशत |
| Reporting Area | 284.32 | 100 | 306.5 | 100 |
| वन | 40.48 | 17.0 | 71.75 | 23.4 |
| गैर कृषि कार्यों में प्रयुक्त भूमि | 9.36 | 3.2 | 26.77 | 9.0 |
| बंजर तथा कृषि अयोग्य भूमि | 38.16 | 13.4 | 16.54 | 5.4 |
| स्थायी चरागाह क्षेत्र | 6.68 | 2.3 | 10.48 | 3.4 |
| विविध तरु-फ्रसलों व उपवनों के अंतर्गत क्षेत्र | 19.83 | 6.9 | 3.13 | 1.0 |
| कृषि योग्य व्यर्थ भूमि | 22.94 | 8.0 | 11.95 | 3.9 |
| पुरातन परती भूमि | 17.45 | 6.1 | 11.24 | 3.7 |
| वर्तमान परती भूमि | 10.68 | 3.7 | 13.77 | 4.5 |
| निवल बोया क्षेत्र | 118.75 | 41.7 | 139.90 | 45.6 |
| क्र. फ्रसलसं. | विश्व उत्पादन में अंश ( प्रतिशतमें तथा श्रेणी(2018) |
| 1. चावल | 22.07 (दूसरा) |
| 2. गेहृँ | 13.58 (दूसरा) |
| I. कुल अनाज | 10.74 ( तीसरा ) |
| II. सभी दालें | 27.63 ( पहला ) |
| 3. मूँगफली | 18.8 (दूसरा) |
| 4. तोरिया | 11.24 (तीसरा) |
| 5. जूट | 53.72 (पहला) |
| 6. गन्ना | 19.76 (दूसरा) |
| 7. चाय | 21.22 (दूसरा) |
| 8. कॉफी | 3.17 (आठवाँ) |
| क्र.सं. | फ्रसलों का समूह1 | फ्रसल2 | राज्य3 | उपज4 |
| 1. | खाद्यान | |||
| चावल | पश्चिम बंगाल | 15.57 | ||
| उत्तर प्रदेश | 15.52 | |||
| पंजाब | 11.78 | |||
| संपूर्ण भारत | 118.43 | |||
| गेहैं | उत्तर प्रदेश | 32.59 | ||
| मध्य प्रदेश | 19.61 | |||
| पंजाब | 17.57 | |||
| संपूर्ण भारत | 107.59 | |||
| मक्का | कर्नाटक | 3.96 | ||
| मध्य प्रदेश | 3.91 | |||
| तेलंगाना | 3.00 | |||
| संपूर्ण भारत | 28.64 | |||
| कुल मोटे अनाज | राजस्थान | 7.29 | ||
| कर्नाटक | 6.45 | |||
| मध्य प्रदेश | 4.82 | |||
| संपूर्ण भारत | 47.48 | |||
| कुल दालें | राजस्थान | 4.49 | ||
| महाराष्ट्र | 4.03 | |||
| मध्य प्रदेश | 3.80 | |||
| संपूर्ण भारत | 23.15 | |||
| कुल खाद्यान | उत्तर प्रदेश | 55.03 | ||
| मध्य प्रदेश | 33.03 | |||
| पंजाब | 30.02 | |||
| संपूर्ण भारत | 296.65 | |||
| 2. | तिलहन | |||
| मूगफली | गुजरात | 4.64 | ||
| राजस्थान | 1.62 | |||
| तमिलनाडु | 0.98 | |||
| संपूर्ण भारत | 10.10 | |||
| तोरिया और सरसों | राजस्थान | 4.22 | ||
| हरियाणा | 1.15 | |||
| उत्तर प्रदेश | 0.96 | |||
| संपूर्ण भारत | 9.12 | |||
| सोयाबीन | मध्य प्रदेश | 5.15 | ||
| महाराष्ट्र | 4.60 | |||
| राजस्थान | 0.52 | |||
| संपूर्ण भारत | 11.22 | |||
| सूरजमुखी | कर्नाटक | 0.12 | ||
| ओडिशा | 0.03 | |||
| बिहार | 0.01 | |||
| संपूर्ण भारत | 0.22 | |||
| कुल तिलहन | राजस्थान | 6.79 | ||
| गुजरात | 6.66 | |||
| मध्य प्रदेश | 6.57 | |||
| संपूर्ण भारत | 33.42 |

| फसल | गन्ना | उत्तर प्रदेश | 178.42 |
| महाराष्ट्र | 64.67 | ||
| कर्नाटिक | 31.60 | ||
| संपूर्ण भारत | 355.70 | ||
| कपास® | गुजरात | 8.28 | |
| तेलंगाना | 6.83 | ||
| महाराष्ट्र | 6.782 | ||
| संपूर्ण भारत | 35.491 | ||
| जूट और मेस्टा�$ | पश्चिम बंगाल | 8.0572 | |
| बिहार | 0.86 | ||
| असम | 0.77 | ||
| संपूर्ण भारत | 9.91 |
| भौगोलिक क्षेत्र | 160,205 |
| जिले | 13 |
| कुल जनसंख्या (लाख) | 496.7 |
| पुरुष जनसंख्या (लाख) | 247.3 (49.9%) |
| स्त्री जनसंख्या (लाख) | 246.4 (49.9%) |
| लिंग अनुपात (स्त्री प्रति 1000 पुरुष) | 996 |
| साक्षरता दर (%) | 67.41 |


| भौगोलिक क्षेत्र | 112077 किमी |
| कुल जनसंख्या (जनगणना 2011) | 350.04 लाख |
| पुरुष | 176.12 लाख |
| स्त्री | 173.92 लाख |
| लिंग अनुपात (स्त्रियाँ प्रति 1000 पुरुष) | 988 |
| साक्षरता दर (%) | 66.54% |
| जनसंख्या घनत्व | 312 किमी |
| दशक वृद्धि दर | 13.58 |
| (2001-2011) |
- District Headquarters
•
अलघ, वाई.के. (1990). एग्रो-क्लाइमेटिक प्लानिंग एंड रीजनल डेवलपमेंट, इंडियन जरनल ऑफ एग्रीकल्चरल इकॉनॉमिक, 45(3): 244–268
•
बेकर, सुसान (2006). सस्टेनेबल डेवलपमेंट, रूटलेज, लंदन
•
भल्ला, जी.एस. (एडि.) (1994). इकॉनॉमिक लिबरलाइजेशन एंड इंडियन एग्रीकल्चर, इंस्टीट्यूट फॉर स्टडीज इन इंडस्ट्रियल डेवलपमेंट, नई दिल्ली
•
चाँद, महेश और पुरी वी.के. (19983). रीजनल प्लानिंग इन इंडिया, एलाइड पब्लिशर्स लिमिटेड, नई दिल्ली
•
दांतवाला, एम.एल. और अन्य (1986). इंडियन एग्रीकल्चरल डेवलपमेंट सिंस इंडिपेंडेंस, इंडियन सोसाइटी ऑफ एग्रीकल्चरल डेवलपमेंट, नई दिल्ली
•
इलियट, जेनिफर ए. (1994). एन इंट्रोडकशन टू सस्टेनेबल डेवलपमेंट, रूटलेज, लंदन
•
गवर्नमेंट ऑफ इंडिया (1998). 'वाटर स्टेटिस्टिक ऑफ इंडिया'. सेंटूल वाटर कमीशन, नई दिल्ली
•
गवर्नमेंट ऑफ इंडिया. (1999). 'इंटीग्रेटेड बाटर रिसोर्सज डेवलपमेंट – ए प्लान फॉर एक्शन'. नेशनल कमीशन फॉर इंटिग्रेटेड बाटर रिसोर्स डेवलपमेंट, मिनिस्ट्री ऑफ बाटर रिसोर्सज, नई दिल्ली
•
गवर्नमेंट ऑफ इंडिया. (2002). ‘नेशनल वाटर पॉलिसी 2002’. मिनिस्ट्री ऑफ वाटर रिसोर्सज, नई दिल्ली
•
गवर्नमेंट ऑफ इंडिया. (2002). वाटर सप्लाई एंड सेनिटेशन : ए डब्ल्यूएचओ-यूनिसेफ स्पोंसर्ड स्टडी'. प्लानिंग कमीशन, नई दिल्ली
•
इवान इलिच (1981) : द डिलिंकिंग ऑफ पीस एंड डेवलपमेंट, गांधी मार्ग, पृ. 257-65.
•
जागलान, एम.एस. (1990). इम्पैक्ट ऑफ इरिगेशन ऑन इनवायरमेंटल एंड सोशियो-इकॉनॉमिक-कंडीशन्स : ए केस स्टडी ऑफ इंदिरा गांधी कनाल कमांड एरिया, अनपब्लिशड थीसिस, सीएसआरडी, एसएसएस, जे.एन.यू, नई दिल्ली
•
जागलान, एम.एस. एंड कुरैशी, एम.एच. (1996). इरिगेशन डेवलपमेंट एंड इट्स इनवायरमेंटल कांसीक्वेसेंस इन एरिड एरियाज ऑफ इडिया, इनवायरनमेंटल मैनेजमेंट, 20(3): पू. 323-336.
•
कुमार, आर., सिंह, आर.डी. एंड शर्मा, के.डी. (2005). ‘बाटर रिसोर्सज ऑफ इंडिया’. करेंट साइंस, 89(5), पू. 794-811.
•
कूपर ए. एंड कूपर जेसिका (1989). द सोशल साइंस एनसाइक्लोपीडिया, रूटलेज पब्लिशर्स, न्यूयार्क।
•
कुरूप, राघवा सी.जी. (एडि.) (1996). हैंडबुक ऑफ एग्रीकल्चर, इंडियन काउसिल ऑफ एग्रीकल्चरल रिसर्च, नई दिल्ली
•
महबूब-उल-हक (1993) : ह्यूमन डेवलपमेंट इन ए चैंजिंग वर्ल्ड, यूनाइटेड नेशन्स डेवलपमेंट प्रोग्राम (यूएनडीपी) ऑँकेजनल पेपर्स-4
•
मिश्रा, आर.पी. (1998) ऑन दि कंसेप्ट ऑफ रीजन एंड रीजनल प्लानिंग इन मूनिस रज्जा (एडि.) कंट्रिब्यूशन टू इंडियन जियोग्राफी:रीजनल डेवलपमेंट, हेरिटेज पब्लिशर्स, नई दिल्ली
•
नन्दी आशीष (1998). हेगेमाँनी एंड वॉयलेंस, ए रिक्वम फॉर मॉडनर्टि, ऑक्सफोर्ड, यूनिवर्सिटि प्रेस, ऑक्सफोर्ड
•
पॉल स्ट्रीटन (1984); बेसिक नीड्स : सम अनसेटिल्ड क्वेशचन्स, वर्ल्ड डेवलपमेंट, वॉल्यूम 12, सं. 9, पृ. 973-78.
•
पॉल स्ट्रीटन (1995) ह्यूमन डेवलपमेंट : द डिबेट अबाउट दि इंडेक्स, इंटरनेशनल सोशल साईस जरनल नं. 143, पू. 25-37.
•
प्लानिंग कमीशन ऑफ इंडिया, एट्थ फाइव इयर प्लान (1992-97), वॉल्यूम I, गवर्नमेंट ऑफ इंडिया, नई दिल्ली
•
सोनी, बी. (2003). ‘वाटर कैरिंग कैपेसिटी ऑफ ए सिटी : डेल्ही, इकॉनॉमिक एंड पॉलिटिकली वीकली, नवंबर 8, पू. 4745-4749.
•
सुधीर आनंद एंड अमत्य के. सेन (1994) : ह्यूमन डेवलपमेंट इंडेक्स : मेथेडॉलॉजी एंड मेजरमेंट, ह्यूमन डेवलपमेंट रिपोर्ट ऑफिस, ओकेजनल पेपर्स, पृ. 1-19.
•
सुधीर आनंद एंड मार्टिन रेवेलिन, (1993) : ह्यूमन डेवलपमेंट इन पूअर कंट्रीज ऑन द रोल ऑफ प्राइवेट इंकम एंड पब्लिक सर्विसेज जरनल ऑफ इकॉनॉमिक पर्सपेक्टिवस बॉल्यूम 7, सं. 1, पृ. 133-150.
•
सुंदरम के.वी. (1986). अर्बन एंड रीजनल प्लानिंग इन इंडिया, विकास पब्लिशिंग हाउस, नई दिल्ली
•
ठाकुर, बी.आर. (2005). सोशियो-इकॉनॉमिक ट्रांसफारमेशन इन भरमौर ट्राइबल एरिया-ऑफ हिमाचल प्रदेश-सिंस इंसेष्न ऑफ आईटीडीपी अनपब्लिशड, पीएचडी थीसिस, कुरूक्षेत्र-यूनिवर्सिटी, कुरूक्षेत्र
•
टिसडेल, क्लेमेंट ए. (1990), नेचुरल रिसोर्सेंज, ग्रोथ एंड डेवलपमेंट, प्रेजर पब्लिशर्स, न्यूयॉर्क
•
यूएनडीपी (1990-2003) : ह्यूमन डेवलपमेंट रिपोर्ट्स, ऑक्सफोर्ड यूनिवर्सिटी प्रेस, ऑक्सफोर्ड
•
विलबैंक्स, थॉमस जे. (1994). सर्टेनेबल डेवलपमेंट इन जियोग्राफिक पर्सपेक्टिव एएजी 84 (4): 541-556.
•
वल्ड कमीशन ऑन इनवायरनमेंट एंड डेवलपमेंट (डब्ल्यूईसीडी) (1987). अवर कॉमन फ्यूचर, ऑक्सफोर्ड यूनिवर्सिटी प्रेस, ऑक्सफोर्ड
•
वर्ल्ड डेवलपमेंट रिपोर्ट (1992). डेवलपमेंट एंड इनवायरनमेंट, ऑक्सफोर्ड यूनिवर्सिटी प्रेस, ऑक्सफोर्ड

